Nâng cao hiệu quả gắn kết “3 nhà” trong Giáo dục nghề nghiệp.

Tham dự hội nghị có Lãnh đạo, cán bộ Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ GDĐT); Lãnh đạo, cán bộ các Sở GDĐT; đại diện các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cùng các chuyên gia và doanh nghiệp.

Quang cảnh hội nghị

Kiến tạo hệ sinh thái giáo dục nghề nghiệp hiện đại: Lấy công nghệ số và doanh nghiệp làm động lực cốt lõi

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Phạm Vũ Quốc Bình – Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ GDĐT) cho biết, hội nghị diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) ra đời và có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.  Đây là giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ với sự định hướng sát sao từ các Nghị quyết của Trung ương như Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 71-NQTW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Đặc biệt, Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã đặt ra các nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển giáo dục, bao gồm đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp tiệm cận chuẩn quốc tế, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành mũi nhọn và phát triển kỹ năng số toàn diện cho người lao động.

Lí giải về việc chọn ba trụ cột “Doanh nghiệp – Chuyển đổi số – Trí tuệ nhân tạo (AI)” làm trọng tâm thảo luận, Phó Cục trưởng Phạm Vũ Quốc Bình khẳng định vai trò của doanh nghiệp được xác định là đặc biệt quan trọng đối với toàn bộ hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Mối quan hệ này không còn đơn thuần dừng lại ở việc phối hợp giảng dạy hay hỗ trợ thực hành, thực tập, mà phải mở rộng sang các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển giao công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ GDĐT)  Phạm Vũ Quốc Bình phát biểu tại hội nghị

Đặc biệt, công nghệ và AI cần được ứng dụng sâu rộng vào cả hoạt động dạy học lẫn công tác quản lí, quản trị tại các cơ sở đào tạo.

Về hành lang pháp lí, Phó Cục trưởng nêu rõ, Luật hiện nay đã cởi mở và trao cho các nhà trường rất nhiều quyền tự chủ, tiêu biểu như quyền tự chủ trong mở ngành và tuyển sinh theo ngành nghề đặc thù, trong khi Nhà nước sẽ chuyển hướng sang cấp phép theo nhóm ngành nghề. Ông nhấn mạnh, việc chuyển đổi từ tư duy “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, quản lí dựa trên dữ liệu là yêu cầu tất yếu để phù hợp với bối cảnh mới.

Đánh giá về thực tiễn, ông Bình ghi nhận nhiều cơ sở giáo dục đã thực hiện rất tốt mối quan hệ hợp tác với doanh nghiệp trong đào tạo và tuyển dụng. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng trong những lĩnh vực đặc thù, nếu không có sự đồng hành chặt chẽ của doanh nghiệp thì nhà trường sẽ rất khó để triển khai đào tạo hiệu quả.

Hướng tới giai đoạn 2025 – 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, Phó Cục trưởng Phạm Vũ Quốc Bình yêu cầu các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải thoát ra khỏi tư duy cũ, không chỉ cùng doanh nghiệp đào tạo mà phải cùng quản trị công nghệ mới, thay đổi toàn diện từ nhận thức, tư tưởng đến phương thức huy động nguồn lực. Mục tiêu cuối cùng là thực hiện hiệu quả chủ trương “gắn kết ba nhà” (Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp), hình thành kỹ năng nghề nghiệp vững chắc cho người lao động, tiệm cận các chuẩn mực quốc tế và đáp ứng linh hoạt nhu cầu của thị trường lao động trong kỉ nguyên số.

Trưởng phòng Giáo dục nghề nghiệp, Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ GDĐT) Đào Trọng Độ trao đổi tại hội nghị

Gắn kết doanh nghiệp – “chìa khóa” nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp

Phát biểu tại hội nghị, NGƯT.TS Phạm Xuân Khánh – Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội cho biết: Sự đồng hành của doanh nghiệp được xác định là nhân tố then chốt, quyết định chất lượng và sự phát triển bền vững của giáo dục nghề nghiệp. Ông Khánh khẳng định, nếu làm tốt mối quan hệ với doanh nghiệp, nhà trường sẽ có sức hút tuyển sinh mạnh mẽ hơn, bởi đây là bảo chứng cho chất lượng đào tạo và cơ hội việc làm. Sự gắn kết này mang lại lợi ích cộng hưởng cho tất cả các bên: Người học được lợi khi được rèn luyện trên máy móc hiện đại, được doanh nghiệp trả lương ngay từ khi đi học (mô hình đào tạo 0 đồng) và đảm bảo có việc làm ngay sau khi tốt nghiệp. Đội ngũ giáo viên cũng thông qua thực tế tại doanh nghiệp để nâng cao trình độ, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe theo quy định. Về phía xã hội, sự hợp tác này giúp cung ứng nguồn lao động tay nghề cao, đảm bảo an sinh và giảm thiểu rủi ro, lãng phí trong đầu tư công.

Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội Phạm Xuân Khánh trao đổi tại hội nghị.

Chia sẻ từ thực tiễn của Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội, ông Khánh nhấn mạnh nhà trường đang hợp tác với hơn 400 doanh nghiệp và các hiệp hội lớn. Từ đó, góp phần đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu, sản xuất và chuyển giao công nghệ. Nhà trường thường xuyên tham gia các cuộc thi đổi mới sáng tạo, các hội chợ công nghệ để thương mại hóa sản phẩm, đưa kết quả nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra thị trường, góp phần trực tiếp vào việc nâng cao chất lượng đào tạo thực chất.

Điển hình như việc hợp tác với tập đoàn lớn, chi trả 24 tỉ đồng để đào tạo và tiếp nhận 100 sinh viên; hay việc phối hợp với các tập đoàn công nghệ Mỹ để thành lập Trung tâm đào tạo bán dẫn tại Hà Nội. Theo ông Khánh, với những ngành đặc thù và chi phí đầu tư lớn như hàng không hay bán dẫn, nếu không có doanh nghiệp đồng hành và nhà trường không mạnh dạn chuyển đổi sang mô hình tự chủ, hợp tác đầu tư trực tiếp thì rất khó để bắt kịp tốc độ thay đổi của công nghệ.

Đại biểu dự hội nghị

Tuy nhiên, ông Khánh cũng thẳng thắn chia sẻ những thách thức khi có tới 97% doanh nghiệp Việt Nam là quy mô vừa và nhỏ, vốn đang gặp nhiều khó khăn nên chưa mặn mà đầu tư cho giáo dục. Đặc biệt, các rào cản về hành lang pháp lí trong việc tiếp nhận vốn đầu tư và thiết bị của doanh nghiệp vào trường học còn phức tạp.

Từ đó, Hiệu trưởng Phạm Xuân Khánh kiến nghị Nhà nước cần có những cơ chế mở và linh hoạt hơn, đặc biệt là hỗ trợ kinh phí đào tạo cho các ngành công nghệ cao, ngành nghề mới. Ông khẳng định: “Đào tạo gắn kết với doanh nghiệp chính là con đường ngắn nhất để nâng cao chất lượng nhân lực, tạo sức hút trong tuyển sinh và đảm bảo an sinh xã hội bền vững”.

Gắn đào tạo nghề với nhu cầu thị trường trong kỉ nguyên số

Tại hội nghị, đại diện các doanh nghiệp đã chia sẻ nhiều góc nhìn thực tiễn và đề xuất giải pháp nhằm thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo giáo dục nghề nghiệp với nhu cầu ngày càng cao của thị trường lao động trong kỉ nguyên số.

Đại diện Doanh nghiệp trao đổi tại hội nghị

Các chuyên gia chỉ ra nghịch lí khi có khoảng 1,4 triệu thanh niên thất nghiệp, trong khi 84% doanh nghiệp vẫn thiếu nhân lực chất lượng cao, chủ yếu do chương trình đào tạo chậm hơn thực tế công nghệ từ 5–7 năm. Để khắc phục, doanh nghiệp đề xuất mô hình ứng dụng AI trong tuyển sinh, đào tạo và kết nối việc làm, đồng thời sẵn sàng phối hợp với nhà trường xây dựng chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu thực tế.

Trong lĩnh vực ngoại ngữ, đại diện doanh nghiệp nhấn mạnh tiếng Anh và năng lực công nghệ là yếu tố bắt buộc, với xu hướng tuyển dụng chuyển từ bằng cấp sang 4 tiêu chí: ngoại ngữ, công nghệ, kinh nghiệm và thái độ.

Hội nghị thống nhất tăng cường gắn kết chặt chẽ giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình từ xây dựng, cập nhật chương trình đào tạo theo nhu cầu thị trường lao động, đổi mới công nghệ trong thiết kế bài giảng, tuyển sinh, tổ chức đào tạo, quản lí và phân tích dữ liệu, đánh giá chất lượng đào tạo đến thực hành, thực tập, tốt nghiệp và tuyển dụng, trên cơ sở đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong các hoạt động giáo dục nghề nghiệp.

Đại biểu trao đổi tại hội nghị

Kết luận phiên làm việc, Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên Phạm Vũ Quốc Bình nhấn mạnh yêu cầu tăng cường gắn kết toàn diện giữa nhà trường và doanh nghiệp; phát huy vai trò của công nghệ, đặc biệt là AI và mô phỏng trong đào tạo; tối ưu hóa đầu tư thông qua chia sẻ nguồn lực. Đồng thời cho biết trong giai đoạn 2026-2027, Bộ GDĐT sẽ tiếp tục tập trung tham mưu các chính sách trọng điểm trong giáo dục nghề nghiệp nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ kinh tế số và kinh tế xanh, tạo đột phá cho giáo dục nghề nghiệp trong giai đoạn tới.

Nguồn: moet.gov.vn