8 năm sau ngày tốt nghiệp: Nguyễn Minh Quang và hành trình từ người thợ đến chủ xưởng ô tô

Tám năm trước, Nguyễn Minh Quang rời Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội với hành trang là kiến thức và những kỹ năng đầu tiên của một người thợ ô tô. Hôm nay, cựu sinh viên lớp Ô tô 3, khóa 6 đã có một hành trình rất khác: sau những năm làm việc tại Hà Nội để tích lũy kinh nghiệm, nâng cao tay nghề, anh trở về Lạc Sơn (tỉnh Phú Thọ) và tự gây dựng xưởng công nghệ ô tô của riêng mình. Ba năm khởi nghiệp chưa phải một chặng đường dài, nhưng đủ để Minh Quang hiểu rằng: muốn làm chủ một công việc, trước hết phải làm chủ được chuyên môn và làm chủ chính mình…

Ngày còn ngồi trên ghế nhà trường, Quang cũng từng nghĩ đơn giản rằng học xong, có một công việc ổn định, làm tốt công việc của mình là đủ. Nhưng càng gắn bó với ngành Công nghệ ô tô, anh càng nhận ra đây là một lĩnh vực mà kiến thức không bao giờ “đứng yên”. Những gì được học ở trường là nền tảng cần thiết để bước vào nghề, còn để thực sự làm được việc, người thợ phải tiếp tục học từ những chiếc xe mình trực tiếp sửa chữa, từ những tình huống phát sinh và từ cả những sai sót của chính mình. Bởi vậy, sau khi tốt nghiệp, Minh Quang lựa chọn đi làm thay vì vội vàng tìm cho mình một vị trí thật lớn. Anh muốn có thời gian va chạm đủ nhiều để biết mình đang đứng ở đâu và nghề mình đã chọn thực sự đòi hỏi điều gì.

Những năm làm việc tại Hà Nội đưa Minh Quang vào một môi trường hoàn toàn khác với lớp học. Ở đó, mỗi chiếc xe là một bài toán cụ thể, mỗi khách hàng có một yêu cầu riêng và người thợ phải chịu trách nhiệm với kết quả cuối cùng. Có những vấn đề có thể giải quyết bằng kiến thức đã học, nhưng cũng có những tình huống buộc anh phải tìm tòi thêm, hỏi những người có kinh nghiệm hơn hoặc tự mình nghiên cứu để tìm ra nguyên nhân. Cứ như vậy, công việc hằng ngày trở thành quá trình học nghề thứ hai, thực tế hơn và cũng khắt khe hơn. Anh dần hiểu sâu hơn về kỹ thuật, đồng thời học được cách làm việc cẩn trọng, cách xử lý một vấn đề đến cùng và quan trọng nhất là ý thức về uy tín của người làm dịch vụ.

Chính những trải nghiệm ấy thay đổi cách Minh Quang nhìn về tương lai. Anh bắt đầu nhận ra rằng điều mình có thể mang theo lâu dài không phải là một vị trí công việc cụ thể, mà là năng lực của chính mình. Khi một người thợ có thể tự tin xử lý công việc, hiểu khách hàng cần gì và biết cách chịu trách nhiệm với sản phẩm mình tạo ra, họ sẽ có nhiều lựa chọn hơn cho con đường phía trước. Từ suy nghĩ ấy, ý tưởng về một xưởng ô tô riêng dần trở nên rõ ràng hơn. Anh không chọn mở xưởng chỉ vì muốn trở thành “ông chủ”; anh muốn thử xem những gì mình đã tích lũy có đủ để tự đứng trên đôi chân của mình hay chưa.

Ba năm trước, xưởng công nghệ ô tô của Minh Quang bắt đầu hoạt động tại xã Lạc Sơn (tỉnh Phú Thọ). Từ một người tập trung vào chuyên môn, anh phải học thêm hàng loạt công việc mà trước đó ít khi phải trực tiếp quyết định: đầu tư thiết bị thế nào, tổ chức công việc ra sao, tìm kiếm và giữ khách hàng như thế nào, cân đối chi phí và làm sao để một cơ sở mới có thể tồn tại bằng chất lượng chứ không chỉ bằng sự mới mẻ. Những ngày đầu không tránh khỏi áp lực, bởi khi làm việc cho một đơn vị khác, một người thợ chủ yếu chịu trách nhiệm cho phần việc của mình; còn khi tự đứng ra gây dựng, mọi quyết định đều quay trở lại với người chủ.

Minh Quang chọn cách bắt đầu khá thận trọng. Anh không đặt mục tiêu phải mở rộng thật nhanh mà tập trung vào điều gần nhất: làm tốt từng chiếc xe được giao, tư vấn đúng điều khách hàng cần và tạo dựng sự tin tưởng bằng chất lượng công việc. Trong lĩnh vực dịch vụ ô tô, một khách hàng hài lòng có thể trở thành người giới thiệu thêm khách hàng mới, còn một lần làm việc thiếu trách nhiệm cũng có thể khiến nhiều năm xây dựng uy tín trở nên vô nghĩa. Vì thế, với anh, mỗi chiếc xe hoàn thành không chỉ là một công việc kết thúc mà còn là một lần kiểm chứng năng lực của xưởng.

Sau những năm đầu gây dựng, điều Minh Quang có được không chỉ là một cơ sở kinh doanh của riêng mình. Anh có thêm một góc nhìn khác về công việc đã chọn. Nếu trước đây anh quan tâm nhiều đến việc làm thế nào để sửa được một chiếc xe, thì giờ đây anh phải nhìn rộng hơn: làm thế nào để khách hàng tin tưởng, làm thế nào để công việc vận hành ổn định, làm thế nào để bản thân và những người cùng làm việc có thể cùng tiến bộ. Công việc vì thế cũng đặt ra cho Minh Quang những yêu cầu mới. Công nghệ ô tô thay đổi từng ngày, các dòng xe ngày càng hiện đại, thiết bị chẩn đoán và sửa chữa liên tục được cập nhật. Muốn xưởng phát triển, người đứng đầu không thể dừng lại ở những gì mình từng biết.

Có lẽ đó là điều đáng giá nhất trong câu chuyện của Minh Quang: anh không coi việc mở được một xưởng riêng là dấu chấm hết cho hành trình học hỏi. Ngược lại, khi bắt đầu làm chủ, anh càng hiểu rằng năng lực phải được xây dựng liên tục. Từ một sinh viên học nghề, đến một người thợ rồi tự vận hành công việc của mình, mỗi bước đi đều buộc anh phải học thêm một điều mới. Và chính quá trình ấy giúp Minh hiểu rõ hơn giá trị của lựa chọn mà mình từng đưa ra khi còn trẻ.

Nhìn lại chặng đường đã qua, Minh Quang không cho rằng thành công của mình đến từ một quyết định táo bạo. Anh đơn giản là đã cố gắng làm tốt từng giai đoạn. Khi còn học, tập trung học nghề. Khi đi làm, tập trung tích lũy. Khi cảm thấy đủ khả năng, bắt đầu thử sức với công việc riêng. Không có bước nào mang lại kết quả ngay lập tức, nhưng các bước nối tiếp nhau lại tạo thành một nền tảng đủ vững để anh có thể tự tin bước tiếp.

Câu chuyện ấy cũng gợi ra một cách nhìn khác về giá trị của học nghề. Một chương trình đào tạo tốt có thể giúp người học bước vào thị trường lao động, nhưng tương lai sau đó phụ thuộc rất nhiều vào cách mỗi người sử dụng những gì mình đã được trang bị. Có người chọn gắn bó lâu dài với doanh nghiệp, có người trở thành chuyên gia trong lĩnh vực của mình, có người tiếp tục học lên và cũng có người từng bước tạo dựng cơ sở riêng. Không có lựa chọn nào duy nhất đúng. Điều quan trọng là người trẻ có một năng lực đủ chắc để tự quyết định con đường của mình.

Với anh, ngành Công nghệ ô tô đã cho anh một điểm khởi đầu như thế. Từ những giờ thực hành tại HHT, anh bước vào môi trường làm việc thực tế, rồi dùng những trải nghiệm ấy làm nền tảng cho công việc hiện tại. Xưởng ô tô tại xã Lạc Sơn (tỉnh Phú Thọ) hôm nay vì vậy không chỉ là kết quả của một ý tưởng kinh doanh, mà còn là thành quả của một quá trình dài rèn luyện, tích lũy và tự hoàn thiện. Đó là minh chứng rằng một người trẻ hoàn toàn có thể bắt đầu từ một lớp học nghề và từng bước tạo dựng cho mình một vị trí riêng bằng năng lực thực tế.

Với những sinh viên đang theo học Công nghệ ô tô tại HHT, Minh Quang cho rằng điều quan trọng nhất lúc này không phải là nghĩ xem bao giờ mình sẽ làm chủ, mà là chuẩn bị cho mình đủ tốt để có quyền lựa chọn khi cơ hội đến. Anh chia sẻ:

Minh cũng muốn các bạn trẻ hiểu rằng không cần phải thành công thật sớm mới có một hành trình đáng tự hào. “Mỗi người có một thời điểm khác nhau. Có thể lúc mới ra trường mình chỉ là một người thợ, nhưng nếu chịu khó học hỏi và làm tốt công việc của mình thì vài năm sau mình có thể trở thành người có chuyên môn, có khách hàng và có cơ hội tự tạo việc làm cho mình. Đừng quá nhìn vào kết quả của người khác mà sốt ruột. Hãy tập trung vào việc mình đang làm và cố gắng để ngày hôm nay tốt hơn ngày hôm qua.”

Từ một sinh viên lớp Ô tô 3, khóa 6 đến người đang tự điều hành xưởng công nghệ ô tô của mình, Nguyễn Minh Quang đã đi qua một hành trình mà ở mỗi chặng, anh đều có thêm một lý do để tin vào lựa chọn ban đầu. Có thể điều đáng giá nhất anh mang theo từ HHT không phải chỉ là những kiến thức chuyên môn, mà là nền tảng để bắt đầu một nghề và đủ kiên trì để đi cùng nghề ấy đến khi nó trở thành một phần quan trọng trong cuộc sống.

Bởi sau cùng, một nghề tốt không chỉ giúp người trẻ tìm được việc làm. Nếu được học nghiêm túc, làm đến nơi đến chốn và không ngừng tiến bộ, chính nghề ấy có thể trở thành vốn liếng để họ tự tạo ra công việc, tự quyết định tương lai và viết nên câu chuyện của riêng mình.

Trung tâm TS & GQVL (thực hiện)./.