Cao đẳng
Chuyển đổi xanh đang làm thay đổi không chỉ cách doanh nghiệp tổ chức sản xuất, mà cả những yêu cầu đặt ra đối với nguồn nhân lực. Khi phát thải carbon ngày càng gắn với năng lực cạnh tranh, tiêu chuẩn sản phẩm và khả năng tham gia chuỗi cung ứng, hiểu biết về khí nhà kính, kiểm kê phát thải, dấu vết carbon và ESG đang dần trở thành một phần của năng lực nghề nghiệp mới. Từ nhận thức đó, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội tổ chức chương trình tập huấn chuyên sâu về kỹ thuật và phương pháp kiểm kê khí nhà kính – một bước đi hướng tới đưa những yêu cầu của nền kinh tế xanh vào chính quá trình đào tạo và phát triển người học.
Ngày 7/10/2026, Khoa Nông nghiệp Công nghệ cao – Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội chủ trì tổ chức chương trình tập huấn: “Kỹ thuật và phương pháp kiểm kê khí nhà kính và Dấu vết Carbon của sản phẩm”, với sự tham dự của lãnh đạo Nhà trường, cán bộ quản lý, giảng viên, đoàn viên, sinh viên cùng các chuyên gia, đại diện đơn vị phối hợp. Tham dự chương trình có TS. Nguyễn Yên Thắng – Phó Hiệu trưởng Nhà trường; ThS. Đỗ Thị Nga – Trưởng Khoa Nông nghiệp Công nghệ cao; TS. Vũ Hoàng Trung – Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi xanh và ESG HHT – AZITECH; cùng TS. Lê Hải Hưng – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Ứng dụng Công nghệ (IRAT), báo cáo viên của chương trình và ông Vũ Trọng Nghĩa – điều phối viên Quỹ: “Vì tương lai xanh” (Tập đoàn Vingoup).
TS. Nguyễn Yên Thắng – Phó Hiệu trưởng Nhà trường nhấn mạnh yêu cầu trang bị kiến thức về khí nhà kính, kiểm kê phát thải, dấu vết carbon, thị trường carbon và ESG.
Trong phát biểu khai mạc, TS. Nguyễn Yên Thắng nhấn mạnh yêu cầu trang bị kiến thức về khí nhà kính, kiểm kê phát thải, dấu vết carbon, thị trường carbon và ESG cho cán bộ, giảng viên, người học trong bối cảnh chuyển đổi xanh và phát triển bền vững ngày càng tác động trực tiếp tới giáo dục, doanh nghiệp và thị trường lao động. Tinh thần được đặt ra không chỉ là “biết về phát thải”, mà phải hướng tới hiểu, đo lường, hành động và chuyển đổi trong thực tiễn.
Đây cũng là điểm cốt lõi của chương trình. Bởi với kiểm kê khí nhà kính, điều quan trọng không nằm ở việc ghi nhớ các khái niệm về biến đổi khí hậu, mà ở khả năng xác định nguồn phát thải, thu thập dữ liệu, lựa chọn hệ số phát thải, thực hiện tính toán và xây dựng báo cáo. Khi chuyển sang dấu vết carbon của sản phẩm, phạm vi đánh giá tiếp tục được mở rộng theo toàn bộ quá trình hình thành sản phẩm. Và khi đặt những kết quả đó trong mối quan hệ với thị trường carbon, CBAM hay ESG, vấn đề phát thải trở thành một nội dung liên quan trực tiếp tới hoạt động sản xuất, quản trị và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Từ kiến thức nền đến khả năng định hướng phát thải:
Trực tiếp đảm nhiệm nội dung chuyên môn, TS. Lê Hải Hưng – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Ứng dụng Công nghệ (IRAT) triển khai chương trình theo hướng kết hợp kiến thức nền tảng, phương pháp định lượng, ví dụ thực tiễn và trao đổi, thảo luận.
TS. Lê Hải Hưng – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Ứng dụng Công nghệ (IRAT) triển khai chương trình theo hướng kết hợp kiến thức nền tảng, phương pháp định lượng, ví dụ thực tiễn và trao đổi, thảo luận.
Phần đầu chương trình tập trung vào khí nhà kính và hiệu ứng khí nhà kính, tác động của biến đổi khí hậu, thực trạng phát thải trên thế giới và tại Việt Nam cũng như các giải pháp giảm phát thải. Từ nền tảng đó, nội dung đi vào phần quan trọng nhất: kiểm kê khí nhà kính.
Trong chuyên đề này, học viên được tiếp cận hệ thống tiêu chuẩn quốc tế và Việt Nam về kiểm kê khí nhà kính; phương pháp định lượng theo ISO 14064 -1; công thức và hệ số phát thải theo IPCC và các quy định liên quan; đồng thời thực hành tư duy tính toán thông qua các ví dụ trong công nghiệp, giao thông vận tải, xây dựng, nông nghiệp – chăn nuôi, xử lý chất thải rắn, nước thải và kiểm kê carbon rừng.
Đáng chú ý, chương trình không tách kiểm kê khí nhà kính khỏi bài toán sản phẩm. Nội dung về dấu chân carbon của sản phẩm theo ISO 14067 : 2020 giúp người học tiếp cận một bước cao hơn: không chỉ xác định lượng phát thải ở một hoạt động hay một cơ sở, mà xem xét lượng phát thải gắn với quá trình tạo ra một sản phẩm. Sự khác biệt này có ý nghĩa đối với đào tạo nghề. Trong môi trường sản xuất, người lao động trực tiếp tham gia vào từng công đoạn của quá trình tạo sản phẩm. Những lựa chọn về nguyên liệu, năng lượng, thiết bị, quy trình vận hành hay xử lý chất thải đều có thể liên quan tới hiệu quả tài nguyên và phát thải. Vì vậy, hiểu về carbon không nhất thiết có nghĩa là người học phải trở thành chuyên gia kiểm kê; trước hết, họ cần hiểu được công việc chuyên môn của mình nằm ở đâu trong bài toán phát thải và sử dụng tài nguyên.
Từ nội dung kỹ thuật, chương trình tiếp tục mở rộng sang thị trường carbon, cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), ESG và phát triển bền vững. Đây là phần tạo nên mối liên hệ giữa bài toán đo lường phát thải với những thay đổi đang diễn ra trong môi trường kinh doanh.
Nếu kiểm kê cho biết doanh nghiệp phát thải ở đâu và bao nhiêu, dấu vết carbon cho thấy tác động carbon gắn với sản phẩm như thế nào, thì thị trường carbon, CBAM và ESG đặt những thông tin đó vào yêu cầu quản trị và thị trường. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là những doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng quốc tế, khả năng đáp ứng các yêu cầu liên quan tới môi trường và carbon ngày càng có ý nghĩa đối với hoạt động sản xuất và kinh doanh.
Vì vậy, nội dung tập huấn không chỉ cung cấp một nhóm kiến thức chuyên môn riêng lẻ. Nó kết nối khoa học khí hậu – phương pháp định lượng – tiêu chuẩn kỹ thuật – sản xuất – quản trị doanh nghiệp – yêu cầu thị trường trong cùng một chuỗi vấn đề. Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với đặc thù của một cơ sở giáo dục nghề nghiệp công nghệ, nơi kiến thức phải có khả năng đi vào thực hành và gắn với những thay đổi của sản xuất.
Đưa yêu cầu của nền kinh tế xanh vào đào tạo nghề:
Điểm đáng chú ý tiếp theo của chương trình là khả năng vận dụng sau tập huấn. HHT không đặt nội dung kiểm kê khí nhà kính ở một lĩnh vực riêng biệt, mà hướng tới khai thác kiến thức này trong đào tạo nghề, nghiên cứu khoa học, sản xuất thực hành và xây dựng các mô hình chuyển đổi xanh trong Nhà trường.
Với Khoa Nông nghiệp Công nghệ cao, những kiến thức về dấu vết carbon, sử dụng tài nguyên, phát thải và mô hình sản xuất xanh có thể được tiếp tục nghiên cứu trong các hoạt động đào tạo và thực hành. Với Trung tâm Chuyển đổi xanh và ESG HHT – AZITECH, đây là cơ sở để tiếp tục thúc đẩy các nội dung về kỹ năng xanh, ESG và chuyển đổi xanh trong Nhà trường. Với đội ngũ giảng viên và sinh viên, những nội dung được tiếp cận trong chương trình có thể trở thành nguồn tư liệu cho bài giảng, đề tài nghiên cứu và các hoạt động thực hành gắn với công nghệ và sản xuất.
Từ một chương trình tập huấn, Nhà trường đang đặt một vấn đề rộng hơn đối với giáo dục nghề nghiệp: khi tiêu chuẩn xanh ngày càng trở thành một phần của tiêu chuẩn sản xuất, đào tạo nguồn nhân lực cũng phải tính đến năng lực xanh như một thành tố của năng lực nghề nghiệp.
Ở góc độ đào tạo nguồn nhân lực, đây là vấn đề cần được nhìn nhận sớm. Doanh nghiệp đang chuyển sang các yêu cầu cao hơn về hiệu quả năng lượng, sử dụng nguyên vật liệu, quản lý chất thải, phát thải và trách nhiệm môi trường. Khi các yêu cầu này đi vào chuỗi cung ứng và tiêu chuẩn sản phẩm, người lao động cũng phải thay đổi theo.
Một kỹ thuật viên không chỉ cần biết vận hành thiết bị mà còn phải quan tâm tới hiệu suất và mức tiêu hao năng lượng. Người làm trong sản xuất phải hiểu hơn về nguyên vật liệu, chất thải và các yếu tố có thể ảnh hưởng tới phát thải. Người làm nông nghiệp công nghệ cao phải tính tới hiệu quả tài nguyên bên cạnh năng suất. Những người tham gia nghiên cứu và phát triển sản phẩm cũng sẽ phải quan tâm ngày càng nhiều hơn tới các tiêu chí môi trường. Đó là lý do kiến thức về kiểm kê khí nhà kính cần được nhìn như một thành tố của năng lực nghề nghiệp trong bối cảnh mới, thay vì chỉ là kiến thức bổ sung dành cho một nhóm chuyên môn.
Chương trình tập huấn tại HHT được tổ chức trong một ngày, với 10 tiết học, kết hợp chuyên đề, trao đổi, thảo luận, kiểm tra cuối khóa và cấp chứng nhận. Phần trao đổi cuối chương trình tạo điều kiện để học viên đặt câu hỏi, làm rõ những vấn đề thực tiễn liên quan đến kiểm kê khí nhà kính với báo cáo viên và các chuyên gia. Sau khóa học, điều quan trọng không phải là dừng lại ở chứng nhận hoàn thành, mà là khả năng tiếp tục sử dụng những kiến thức đã được trang bị trong công việc chuyên môn, giảng dạy, nghiên cứu và học tập.
Từ một chương trình tập huấn, Nhà trường đang đặt một vấn đề rộng hơn đối với giáo dục nghề nghiệp: khi tiêu chuẩn xanh ngày càng trở thành một phần của tiêu chuẩn sản xuất, đào tạo nguồn nhân lực cũng phải tính đến năng lực xanh như một thành tố của năng lực nghề nghiệp. Đây không phải sự thay đổi về tên gọi hay bổ sung thêm một chuyên đề trong chương trình đào tạo. Đó là sự thay đổi về cách nhìn đối với người lao động: không chỉ cần biết làm ra sản phẩm, mà cần hiểu cách tạo ra sản phẩm hiệu quả hơn về tài nguyên, phù hợp hơn với các yêu cầu môi trường và thích ứng tốt hơn với những tiêu chuẩn mới của thị trường.
Với định hướng gắn đào tạo với doanh nghiệp và thực tiễn sản xuất, việc HHT đưa kiểm kê khí nhà kính, dấu vết carbon, thị trường carbon và ESG vào hoạt động bồi dưỡng chuyên môn là một bước chuẩn bị cần thiết cho quá trình cập nhật chương trình, phương pháp đào tạo và năng lực đội ngũ.
Từ đo lường phát thải đến quản trị phát thải; từ yêu cầu của doanh nghiệp đến nội dung đào tạo; từ kiến thức của hôm nay đến năng lực nghề nghiệp của ngày mai – đó mới là giá trị cốt lõi của chương trình tập huấn được triển khai tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội.
