Cao đẳng
Không còn là câu chuyện “học để có nghề”, giáo dục nghề nghiệp trong thời đại của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang chuyển sang một yêu cầu cao hơn: học để tạo ra giá trị mới. Điều đó đồng nghĩa với việc nhà trường không chỉ đào tạo kỹ năng, mà phải trở thành môi trường nơi tư duy sáng tạo được kích hoạt, ý tưởng được nuôi dưỡng và tri thức được chuyển hóa thành sản phẩm thực tiễn. Tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội (HHT), nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo đang vận hành đúng tinh thần đó – như một hệ sinh thái mở, nơi mỗi ý tưởng của học sinh – sinh viên đều có cơ hội đi từ giảng đường đến đời sống, từ “ý tưởng” trở thành “giá trị”…
Từ định hướng chiến lược đến hệ sinh thái đổi mới sáng tạo vận hành thực chất
Trong hơn 15 năm phát triển, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội không đi theo con đường mở rộng đào tạo theo chiều rộng, mà lựa chọn xây dựng một mô hình giáo dục nghề nghiệp dựa trên tri thức, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Trong cấu trúc đó, nghiên cứu khoa học (NCKH) và đổi mới sáng tạo (ĐMST) được xác định là trụ cột chiến lược, gắn chặt với đào tạo và hợp tác doanh nghiệp, hình thành một hệ sinh thái vận hành theo hướng thực chất thay vì hình thức.
Nhiều hoạt động nghiên cứu, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo của các cá nhân và nhà trường đã được trao Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Sinh viên Việt Nam,…
Từ năm 2016 đến nay, việc triển khai Đề án 1655 và tham gia Đề án 844 đã tạo nền tảng chính sách quan trọng để đưa hoạt động khởi nghiệp và nghiên cứu trong nhà trường vào quỹ đạo bài bản. Trên cơ sở đó, 06 câu lạc bộ khởi nghiệp được hình thành tại các khoa chuyên môn; các trung tâm ươm tạo, STEM và hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được đưa vào vận hành, tạo thành mạng lưới hỗ trợ liên hoàn cho người học.
Sự trưởng thành của hệ sinh thái này không chỉ thể hiện ở cấu trúc tổ chức, mà còn được đo bằng mức độ lan tỏa và các kết quả được ghi nhận ở cấp quốc gia. Nhiều hoạt động nghiên cứu, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo của nhà trường đã được trao Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Sinh viên Việt Nam, cùng nhiều bằng khen, giấy khen của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội và các sở, ban, ngành liên quan. Đây là sự ghi nhận quan trọng, phản ánh mức độ hội nhập của hệ sinh thái nghiên cứu – khởi nghiệp của nhà trường trong mạng lưới đổi mới sáng tạo quốc gia.
Năm 2025, HHT có 3 dự án vào vòng Chung kết.
Trên nền tảng đó, các hoạt động triển khai ngày càng đi vào chiều sâu. Hơn 4.530 lượt học sinh – sinh viên tham gia các hội thảo khởi nghiệp; 375 lượt sinh viên tham gia cuộc thi cấp trường; 18 dự án bước ra sân chơi quốc gia, trong đó năm 2025 có 3 dự án vào vòng chung kết. Đáng chú ý, nhiều dự án được duy trì liên tục trong 5 năm và đều đạt giải, cho thấy đây không phải hoạt động phong trào, mà là quá trình tích lũy năng lực sáng tạo có tính hệ thống.
Ở tầng kết quả, một số sản phẩm đã vượt khỏi phạm vi đào tạo để bước vào thị trường. Tiêu biểu là “Máy rửa tay khử khuẩn không tiếp xúc” và “Mô hình học cụ STEM thực hành năng lượng tái tạo” – đều đã được gọi vốn và thương mại hóa, phản ánh khả năng chuyển hóa tri thức thành giá trị kinh tế và xã hội. Đặc biệt, dự án “Phá kén” của sinh viên ngành Dịch vụ thú y đã giành giải Nhì tại Ngày hội Khởi nghiệp Quốc gia Học sinh, Sinh viên lần thứ VIII năm 2026, tiếp tục khẳng định năng lực nghiên cứu – khởi nghiệp ngày càng trưởng thành của người học trong môi trường giáo dục nghề nghiệp.
Dự án “Phá kén” của sinh viên ngành Dịch vụ thú y đã giành giải Nhì tại Ngày hội Khởi nghiệp Quốc gia Học sinh, Sinh viên lần thứ VIII năm 2026.
Trong định hướng phát triển mới của đất nước, Nghị quyết 57-NQ/TW nhấn mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là một lĩnh vực phát triển, mà là động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới. Nghị quyết yêu cầu hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia theo hướng liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp – viện nghiên cứu, trong đó giáo dục phải chuyển mạnh sang đào tạo gắn với nghiên cứu ứng dụng và thương mại hóa sản phẩm tri thức.
Đặt trong khung định hướng đó, mô hình nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội cho thấy sự hiện thực hóa rõ nét tinh thần của nghị quyết ở cấp độ cơ sở đào tạo. Khi doanh nghiệp tham gia từ giai đoạn đặt bài toán, khi sinh viên được tổ chức nghiên cứu gắn với thực tiễn sản xuất, và khi sản phẩm được định hướng phát triển theo khả năng thương mại hóa, thì quá trình đào tạo không còn dừng ở việc truyền đạt kỹ năng, mà trở thành một mắt xích trong chuỗi tạo lập giá trị của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Từ tri thức đến thị trường: khi doanh nghiệp trở thành một phần của hệ sinh thái sáng tạo
Một trong những điểm khác biệt cốt lõi của Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội là mức độ gắn kết sâu với doanh nghiệp. Với hơn 500 đối tác trong và ngoài nước, nhà trường không chỉ dừng ở liên kết đào tạo, mà phát triển mô hình hợp tác theo hướng doanh nghiệp tham gia ngay từ giai đoạn hình thành ý tưởng nghiên cứu. Cách tiếp cận này giúp hoạt động NCKH và ĐMST thoát khỏi giới hạn học thuật, tiến gần hơn đến thực tiễn sản xuất và nhu cầu thị trường. Nhờ đó, các sản phẩm không chỉ mang tính sáng tạo, mà còn có khả năng ứng dụng và thương mại hóa cao.
Một minh chứng điển hình là dự án “Sản phẩm kết nối du lịch”, được Trans – Korea Tour tài trợ với tổng kinh phí 1,2 tỷ đồng. Đây không đơn thuần là hỗ trợ tài chính, mà là sự tham gia trực tiếp của doanh nghiệp vào quá trình phát triển sản phẩm, qua đó xác nhận giá trị thực tiễn và tiềm năng thị trường của giải pháp do sinh viên xây dựng.
Trong toàn bộ cấu trúc hệ sinh thái, Trung tâm Đổi mới sáng tạo giữ vai trò hạt nhân vận hành,…
Trong toàn bộ cấu trúc hệ sinh thái, Trung tâm Đổi mới sáng tạo giữ vai trò hạt nhân vận hành. Không chỉ là đơn vị hỗ trợ kỹ thuật hay tổ chức các hoạt động khởi nghiệp, trung tâm còn là không gian giáo dục mở, nơi người học được phát triển đồng thời tư duy, kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng sống và năng lực sáng tạo. Tại đây, sinh viên được đặt trong môi trường trải nghiệm liên tục: từ hình thành ý tưởng, thử nghiệm giải pháp, điều chỉnh mô hình đến phát triển sản phẩm. Quá trình học tập vì thế không còn tuyến tính, mà trở thành chuỗi hoạt động sáng tạo gắn với thực tiễn.
Chính môi trường này đang tạo ra sự chuyển dịch mang tính nền tảng trong giáo dục nghề nghiệp: từ đào tạo người lao động sang hình thành những cá nhân có khả năng tự tạo việc làm, tự kiến tạo cơ hội và tham gia trực tiếp vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Đây cũng là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhà trường trở thành Trung tâm Quốc gia đào tạo và thực hành nghề chất lượng cao, tiến tới mô hình Học viện Công nghệ cao theo định hướng của Quyết định 1569/QĐ-TTg.
Từ những con số thành tích đến các dự án được thương mại hóa, từ giải thưởng cấp quốc gia đến mạng lưới hợp tác doanh nghiệp sâu rộng, hệ sinh thái nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội đang cho thấy một mô hình giáo dục nghề nghiệp mới: nơi đào tạo không dừng ở truyền đạt kỹ năng, mà trở thành quá trình kiến tạo năng lực sáng tạo, khởi nghiệp và tạo giá trị thực cho xã hội.
Trung tâm TS & GQVL./.
