Cao đẳng
Sự thay đổi nhanh của công nghệ đang tác động trực tiếp đến cách thức tổ chức và vận hành sản xuất. Từ thực tế sản xuất, ông Lê Cảnh Bình – Phó Giám đốc Phòng Nhân sự, Công ty Cổ phần Dụng cụ Cơ khí xuất khẩu – cho rằng, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo không chỉ là bước tiến về công nghệ mà còn kéo theo sự thay đổi trong tư duy của người lao động.
Nếu trước đây người lao động chủ yếu thực hiện các thao tác thủ công dựa trên kinh nghiệm, thì trong môi trường sản xuất hiện nay, họ phải biết đọc, hiểu và vận hành thiết bị tự động; theo dõi các thông số trên thiết bị số hóa, đồng thời nhận diện sớm những sai lệch, bất thường về kỹ thuật.
Cùng với đó, kỹ năng số và khả năng tự học ngày càng trở thành yêu cầu thiết yếu. Công nghệ liên tục thay đổi, đòi hỏi người lao động phải chủ động cập nhật, nâng cao năng lực để đáp ứng những công nghệ mới được doanh nghiệp đưa vào sản xuất.
Doanh nghiệp cũng đặt yêu cầu về kỹ năng mềm và tư duy cải tiến. AI và robot có thể làm tốt các tác vụ chuẩn hóa, nhưng tư duy, khả năng logic và giải quyết vấn đề vẫn là những năng lực quan trọng của người lao động.
Trong sản xuất hiện đại, người lao động không chỉ thực hiện đúng quy trình mà còn cần biết quan sát, đề xuất cải tiến, rút ngắn công đoạn, nâng cao năng suất và bảo đảm an toàn.
Nhà trường và doanh nghiệp cùng tham gia đào tạo
Theo TS Lê Danh Quang – Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội, giáo dục nghề nghiệp cần chuyển từ đào tạo một lần cho một nghề sang đào tạo năng lực, để người học không chỉ có kiến thức, kỹ năng ban đầu mà còn có khả năng tự học, phát triển và thích ứng.
Muốn vậy, chương trình đào tạo cần bám sát nhu cầu của doanh nghiệp và sự thay đổi của công nghệ. Người học không chỉ được trang bị kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề mà cần được thực hành trực tiếp trên các thiết bị công nghệ mới mà doanh nghiệp đang sử dụng.
Bên cạnh nền tảng về công nghệ, kỹ năng số, ngoại ngữ và giải quyết vấn đề, TS Lê Danh Quang nhấn mạnh vai trò của khả năng tự học và cập nhật kiến thức. Đây là nền tảng giúp người học thích ứng khi công nghệ tiếp tục thay đổi trong quá trình làm việc.
Một yêu cầu khác được đặt ra là tăng cường mối quan hệ giữa nhà trường và doanh nghiệp, không chỉ dừng ở việc tiếp nhận sinh viên thực tập hay tuyển dụng sau khi tốt nghiệp.
Tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội, doanh nghiệp được đặt trong mối quan hệ đồng hành với nhà trường ngay từ khâu tuyển sinh. Doanh nghiệp có thể cùng tham gia xây dựng chương trình, giáo trình, kế hoạch đào tạo; phối hợp giữa xưởng thực hành của nhà trường và xưởng sản xuất của doanh nghiệp trong suốt quá trình học tập. Trong một số trường hợp, doanh nghiệp còn có thể hỗ trợ học phí, sinh hoạt, chỗ ở và tuyển dụng người học sau đào tạo.
Từ phía doanh nghiệp, ông Lê Cảnh Bình cho rằng để xây dựng lực lượng lao động vừa có tay nghề vừa linh hoạt trong môi trường công nghệ 4.0, doanh nghiệp không thể thực hiện một mình mà cần sự phối hợp chặt chẽ với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Doanh nghiệp kỳ vọng nhà trường không chỉ đào tạo kỹ năng mà còn chú trọng kỷ luật và tác phong công nghiệp. Kỷ luật lao động, tuân thủ quy trình, an toàn, đúng giờ và thực hiện đúng tiêu chuẩn cần được hình thành từ khi người học còn ngồi trên ghế nhà trường.
Song song với đó, nhà trường cần tăng cường thời gian thực hành tại doanh nghiệp, cập nhật chương trình đào tạo theo công nghệ thực tế và tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận môi trường doanh nghiệp từ sớm.
Với người học, kiến thức và kỹ năng được đào tạo hôm nay chỉ là nền tảng ban đầu. Tinh thần học tập suốt đời, sự chủ động, khả năng thích ứng và thái độ nghề nghiệp sẽ quyết định khả năng phát triển lâu dài trong môi trường công nghệ liên tục thay đổi.
Nguồn: laodong.vn.
