Cao đẳng
Có một điều khá thú vị ở lựa chọn của tân SV K17 – Nguyễn Huy Hoàng: em không dùng thành tích nổi bật của mình để đi theo một lối đi đã được định sẵn. Là học sinh giỏi cấp thành phố môn Tiếng Anh, sở hữu IELTS 8.0, Hoàng vẫn chọn Cơ điện tử – một lĩnh vực của máy móc, công nghệ và tự động hóa – để bắt đầu con đường nghề nghiệp. Với em, ngoại ngữ không phải đích đến, càng không phải chiếc khuôn để quyết định mình sẽ học gì. Đó là một năng lực có thể mang theo, và nếu được đặt đúng chỗ, nó hoàn toàn có thể trở thành lợi thế ngay cả trong một nghề tưởng như rất khác…
Sinh ra và lớn lên tại Ứng Hòa, TP. Hà Nội, Hoàng sớm bộc lộ khả năng nổi bật ở môn Tiếng Anh. Thành tích học sinh giỏi cấp thành phố và IELTS 8.0 là kết quả của một quá trình học tập nghiêm túc, đồng thời mở ra cho em không ít lựa chọn sau THPT. Nhưng thay vì mặc định rằng thế mạnh ngoại ngữ sẽ dẫn mình đến một ngành học liên quan trực tiếp đến tiếng Anh, Huy Hoàng dành thời gian tìm hiểu điều mình thực sự hứng thú. Em nhận ra bản thân bị thu hút bởi công nghệ, máy móc và những công việc có tính ứng dụng, nơi kiến thức không chỉ nằm trong sách mà được biến thành sản phẩm, thiết bị và những giải pháp cụ thể. Cơ điện tử vì thế trở thành lựa chọn mà Hoàng cảm thấy phù hợp với mình.
Đó là lựa chọn Hoàng đã cân nhắc kỹ, từ sở thích, năng lực đến định hướng nghề nghiệp của mình. Em nhìn thấy ở Cơ điện tử – một lĩnh vực đang hiện diện ngày càng rõ trong đời sống sản xuất hiện đại, nơi cơ khí kết hợp với điện – điện tử, điều khiển và tự động hóa để tạo nên những hệ thống thông minh, chính xác và hiệu quả hơn. Điều hấp dẫn em không chỉ là việc được học về máy móc, mà còn là cơ hội được trực tiếp thực hành, được nhìn thấy một nguyên lý vận hành trong thực tế và từng bước hình thành năng lực của một người làm kỹ thuật. Đó cũng là lý do Hoàng lựa chọn ngành Cơ điện tử tại Khoa Công nghệ Cơ khí, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội – môi trường mà em kỳ vọng sẽ giúp mình rút ngắn khoảng cách giữa kiến thức và công việc thực tế.
Nhưng điều làm câu chuyện của Hoàng trở nên đặc biệt không nằm ở việc một học sinh giỏi tiếng Anh chọn học Cơ điện tử. Điểm đáng nói hơn là em không để một thế mạnh trở thành giới hạn cho lựa chọn nghề nghiệp của mình. Hoàng mang tiếng Anh vào ngành kỹ thuật và dần nhận ra rằng: trong thế giới công nghệ, hai lĩnh vực tưởng như không liên quan ấy lại có thể bổ trợ cho nhau rất tự nhiên. Một tài liệu kỹ thuật, một phần mềm chuyên ngành, hướng dẫn vận hành thiết bị hay thông tin về một công nghệ mới đều có thể xuất hiện bằng tiếng Anh. Khi công nghệ thay đổi từng ngày, khả năng chủ động đọc hiểu, tìm kiếm và tiếp cận nguồn kiến thức quốc tế trở thành một lợi thế không nhỏ đối với người làm kỹ thuật.
Tân SV K17 – Nguyễn Huy Hoàng: “Cơ điện tử là nghề em chọn, còn ngoại ngữ là lợi thế giúp em có thêm một cách để đi xa cùng nghề ấy…”
Với IELTS 8.0, Nguyễn Huy Hoàng có một nền tảng mà nhiều người phải mất nhiều năm mới xây dựng được. Nhưng em hiểu rất rõ rằng ngoại ngữ chỉ là một phần của câu chuyện. Để trở thành người có năng lực trong lĩnh vực Cơ điện tử, em vẫn phải học từ những kiến thức chuyên môn cơ bản nhất, rèn luyện kỹ năng thực hành, làm quen với thiết bị và từng bước hiểu được những yêu cầu thực tế của nghề. Nếu tiếng Anh giúp Hoàng mở rộng cánh cửa tiếp cận tri thức, thì chuyên môn và tay nghề mới quyết định em có thể đứng vững ở đâu phía sau cánh cửa ấy.
Chính sự bổ trợ này tạo nên giá trị của một hướng đi mà Hoàng đang lựa chọn. Trong bối cảnh sản xuất ngày càng gắn với tự động hóa, robot, điều khiển và công nghệ thông minh, người lao động kỹ thuật không còn chỉ cần “biết làm”. Họ phải biết học, biết cập nhật và có khả năng thích nghi với những thiết bị, quy trình và công nghệ mới. Một người vừa có tay nghề, vừa có khả năng tiếp cận tài liệu và tri thức quốc tế sẽ có thêm cơ hội để mở rộng chuyên môn của mình. Với Hoàng, đó là lý do để em không xem tiếng Anh và Cơ điện tử là hai con đường riêng biệt, mà coi chúng như hai phần có thể cùng tạo nên năng lực nghề nghiệp của mình.
Câu chuyện của Hoàng cũng gợi ra một cách nhìn khác về việc chọn nghề. Trong quá trình hướng nghiệp, người trẻ thường được hỏi mình học tốt môn nào, đạt bao nhiêu điểm, có thành tích gì? Những câu hỏi ấy cần thiết, nhưng chưa đủ. Một người có thể rất giỏi một môn học nhưng chưa chắc muốn biến môn học ấy thành nghề nghiệp. Ngược lại, một sở thích nghề nghiệp ban đầu có thể chưa phải thế mạnh, nhưng nếu đủ quyết tâm và được đào tạo đúng cách, nó hoàn toàn có thể trở thành năng lực chuyên môn. Điều quan trọng là người trẻ hiểu mình muốn làm gì và biết cách kết nối những gì mình đang có với con đường mình lựa chọn.
Phía trước Hoàng vẫn là một chặng đường dài. Những kiến thức kỹ thuật mới, những giờ thực hành, những bài toán về máy móc và công nghệ sẽ đòi hỏi ở em nhiều hơn một chứng chỉ ngoại ngữ. Nhưng chính quá trình đó mới là nơi IELTS 8.0 có cơ hội phát huy giá trị theo một cách khác: không phải để chứng minh Hoàng đã giỏi đến đâu, mà để giúp em học nhanh hơn, tiếp cận rộng hơn và không ngừng cập nhật những điều mới trong nghề.
Có thể sau vài năm, khi nhắc đến Nguyễn Huy Hoàng, người ta sẽ không còn nhớ đầu tiên đến IELTS 8.0, mà nhớ đến một người làm Cơ điện tử có chuyên môn, có tay nghề và khả năng làm việc trong môi trường công nghệ hiện đại. Nếu điều đó trở thành hiện thực, thì thành tích tiếng Anh ngày hôm nay đã thực sự hoàn thành vai trò của nó: trở thành một phần nền tảng cho nghề nghiệp, chứ không phải một điểm dừng.
Bởi học nghề không có nghĩa là bỏ lại những gì mình đã giỏi. Điều quan trọng là biết đưa những năng lực ấy vào đúng nơi để chúng tiếp tục tạo ra giá trị. Với Nguyễn Huy Hoàng, Cơ điện tử là nghề em chọn, còn ngoại ngữ là lợi thế giúp em có thêm một cách để đi xa cùng nghề ấy.
Câu chuyện của Nguyễn Huy Hoàng không phải là một trường hợp cá biệt. Trong nhiều năm qua, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội đã đón nhiều học sinh có thành tích học tập tốt, có năng lực ngoại ngữ nổi bật và từng đạt những kết quả cao trong các kỳ thi lựa chọn con đường giáo dục nghề nghiệp. Những lựa chọn ấy đang góp phần làm thay đổi cách nhìn về học nghề: học nghề không phải là lựa chọn dành cho những người “không đủ khả năng” để học theo những con đường khác, mà hoàn toàn có thể là một quyết định chủ động của những người trẻ có năng lực, có mục tiêu và muốn sớm làm chủ một nghề nghiệp cụ thể. Từ những lựa chọn như vậy, hình ảnh người học nghề cũng đang được nhìn nhận theo một cách khác – năng động hơn, thực tế hơn và quan trọng nhất, biết lựa chọn con đường phù hợp với năng lực và tương lai của chính mình.
Trung tâm TS & GQVL (thực hiện).
